ԵԿԲ-ն կանգնած է նոր խթանող փաթեթի ներդրման որոշում կայացնելու առաջ

Բնօրինակի հեղինակ՝ Financial Times

25 Հուլիսի, 2019

ԵԿԲ (Եվրոպական կենտրոնական բանկ)-ում իր աշխատանքային վերջին ամսվա համար Մարիո Դրագին իր առջև դրել է խնդիր՝ վերագործարկելու տնտեսական խթանող փաթեթը՝ գլոբալ աճը խթանելու ակնկալիքով։

Այն անձին, որ խոստացել էր «անել ամենը»՝ եվրոն փրկելու համար, քիչ ժամանակ է մնացել։ Դրագին պատրաստվում է պաշտոնը լքել հոկտեմբերին, և մինչ այդ, ինչպես ակնկալում են շուկան և ԵԿԲ դիտորդները, ԵԿԲ-ն կսկսի քաղաքականության խթանիչ գործընթացը։

Հարցն այն է, թե որքան արագ կընթանա գործընթացը, և Ֆրանկֆուրտում Խորհրդի հանդիպումը կարող է որոշիչ լինել ժամկետների հաստատման հարցում։

Հանդիպումը կկայանա ԱՄՆ Դաշնային պահուստային ֆոնդի (այսուհետ՝ Ֆեդռեզերվ) նմանատիպ կարևորություն ունեցող որոշման կայացումից մի քանի օր առաջ։ Ներդրողներն ակնկալում են, որ երկու կենտրոնական բանկերը, որոնք պատասխանատու են համաշխարհային երկու կարևոր արժույթների համար, կգործեն մոտակա երկու ամիսներին։

Դրագին կանգնած է երկըտրանքի առաջ․ գործարկել դրամավարկային խթանող փաթեթը՝ վտանգելով եվրոն միայն կարճաժամկետ ազդեցությամբ, կամ սպասել մինչև սեպտեմբեր և ժամանակ տալ խորհրդին՝ պատրաստվելու հակադարձող գործողությունների։

Առավել ակնհայտ խթան կարող է լինել բանկային ավանդային տոկոսադրույքները -0,4%-ից ավելի ցածր իջեցնելը։ Առավել նշանակալից խթանող փաթեթը կարող էր ներառել քանակական խթանման ծրագիր (quantitative easing programme), որի շրջանակներում ԵԿԲ-ն կգներ շուկայից շուրջ 2,6 տրիլիոն եվրոյի պետական և մասնավոր պարտատոմսեր։

Նախորդ անգամ դեկտեմբերին պարտատոմսերի գնումը դադարեցվեց եվրագոտու տնտեսության բարելավումն ապացուցող ցուցանիշների ներքո: Չորեքշաբթի հրապարակված բիզնես հետազոտության համաձայն՝ այդ ժամանակվանից ի վեր համաշխարհային առևտրում առկա լարվածությունը ազդել է եվրագոտու արտադրական հատվածի վրա՝ դանդաղեցնելով աճը և առաջացնելով մտավախություն, որ դանդաղեցումը կարող է տարածվել ծառայությունների ոլորտի վրա և խաթարել սպառողների վստահությունը:

«Հաշվի առնելով շարունակական մեղմացումը և գնաճը, որը շարունակում է դուրս գալ թիրախային մակարդակից, մենք ակնկալում ենք, որ ԵԿԲ-ն կձևավորի նոր խթանող քաղաքականություն», – ասում է Investec-ի տնտեսագետ Վիկտորիա Քլարկը:

ԵԿԲ նախագահի համար ռիսկն այն է, որ հուլիսի 31-ին ԱՄՆ կենտրոնական բանկի նիստից առաջ գործողություններ ձեռնարկելը կարող է հրահրել իր գործընկերոջը՝ Ջեյ Փաուելին, նվազեցնել տոկոսադրույքերը ոչ թե 25, այլ 50 տոկոսային կետով, ինչն ակնկալում են ներդրողները:

ԱՄՆ կողմից տոկոսադրույքերի ավելի խորը կրճատումը ներկայումս կարող է առաջ բերել Ֆեդռեզերվի կողմից լրացուցիչ գործողությունների կատարման ակնկալիքներ՝ առաջիկա 12 ամիսների համար, որը նվազման ճնշում կգործադրի դոլարի վրա: Վերջինս ձեռնտու չէ եվրագոտու արտահանողներին: 

Վերջին ամիսներին փոխարժեքը քաղաքական խնդիր է դարձել, քանի որ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը ուժեղացրել է իր պնդումները, թե այլ երկրները օգուտ են քաղում գերարժևորված դոլարից:

Չնայած Դրագին բազմիցս պնդել է, որ ԵԿԲ-ի մանդատը գների կայունությունն է, այլ ոչ թե արժույթի արժեզրկումը, եվրոն վերջերս փոքր-ինչ արժեզրկվել է դոլարի նկատմամբ, և Դրագին չի ցանկանա, որ այդ միտումը փոխվի:

Մինչ Ֆեդռեզերվը ունի տոկոսադրույքերի իջեցման միջակայք 2.25-2.5% սահմաններում, ԵԿԲ-ն մանևրելու ավելի քիչ տեղ ունի:

«Նրանք կարող են եզրակացնել, որ եթե արժութային պատերազմում կրակ բացելու համար մնացել է միայն մեկ կրակահերթ, ապա հարկավոր է զգույշ լինել, թե երբ եք ձգում ձգանը», – ասում է Ռիչարդ Բարվելը՝ BNP Paribas Asset Management-ի մակրոտնտեսական վերլուծության ղեկավարը: «ԵԿԲ-ն գուցե ցանկանա սպասել` հասկանալու համար, թե արդյոք Ֆեդռեզերվը առհասարակ կկրճատի տոկոսադրույքերը կամ կկրճատի դրանք նախքան 20-30 տոկոսային կետերի միջակայքը սպառելը, որոնք անհրաժեշտ են տոկոսադրույքերի իջեցման համար»:

Այսպես, ԵԿԲ որոշ դիտորդներ կարծում են, որ բանկը փոխարենը ակնարկում է, որ նախատեսում է նվազեցնել տոկոսադրույքերը սեպտեմբերին՝ հղում անելով քաղաքականության վերաբերյալ իր ուղերձին, որը կենտրոնական բանկերի քաղաքականության մեջ հայտնի է որպես առաջընթաց ուղղորդում (forward guidance): Bloomberg-ի կողմից հարցված 30 տնտեսագետներից միայն երկուսն են այս շաբաթ տոկոսադրույքերի կրճատում ակնկալում:

Հանդիպումից հետո կայացած մամուլի ասուլիսում Դրագին կարող էր նաև քննարկել տոկոսադրույքերի բազմաստիճան համակարգ մտցնելու հնարավորությունը՝ մասնավոր վարկատուների համար բացասական տոկոսադրույքերի բեռը նվազեցնելու համար:

Մելվին Կրուսը՝ Ստենֆորդի համալսարանի Հուվեր ինստիտուտի ավագ գիտաշխատողը, բազմաստիճան համակարգը որակեց որպես «հեշտ գործ»: «Անկասկած, այն կներկայացվի մինչև սեպտեմբեր և գուցե նույնիսկ այս շաբաթ»:

Ամեն դեպքում, ներդրողների ակնկալիքները ԵԿԲ նոր գործողությունների վերաբերյալ այնքան մեծ են, որ շուկայի էֆեկտի զգալի մասը արդեն ներառված է ակտիվների գների մեջ: Եվրոպական կառավարությունները վաճառում են պարտքային արժեթղթեր ռեկորդային ցածր եկամտաբերությամբ՝ ակնկալելով QE (Quantitative easing` քանակական խթանման ծրագիր) վերսկսման արդյունքում գների բարձրացում:

Արդյունքները զգացվում են իրական տնտեսության մեջ. այս ամիս տեղական գերմանական բանկը կամ Նյուրնբերգի Sparkasse-ն ասել է, որ կփակեն ավելի քան 20,000 խնայողական հաշիվներ շարունակական ցածր տոկոսադրույքների պատճառով: Բայց արդյո՞ք շուկաները գերագնահատել են Դրագիի կարողությունը նոր խթան ներկայացնելու առումով:

Quantitative easing-ի երկարամյա քննադատները, ինչպիսիք են Նիդեռլանդների Կենտրոնական բանկի Կլաաս Կնոտը և Բունդեսբանկի նախագահ Յենս Ուայդմանը, տարեսկզբից զսպել են իրենց անհամաձայնությունը՝ Դրագիի համար հաջողության հասնելու հնարավորությունները մեծացնելու համար, բայց այժմ, երբ նրանք ընտրել են Քրիստինա Լագարդին, նրանք լռելու ավելի քիչ պատճառներ ունեն:

Վերջին շաբաթների ընթացքում շատ ջերմ են արտահայտվել այնպիսի քաղաքական գործիչներ, ինչպիսիք են ԵԿԲ գործադիր խորհրդի անդամ Բենոիտ Սուրեթը և Ֆրանսիայի բանկի ղեկավար Ֆրանսուա Վիլերո դե Գոլը:

«Չնայած Դրագիի շոուի վարագույրը իջավ, շուկան դեռ հավատում է, որ դա միակ հնարավոր լուծումն է, – ասաց պարոն Բարվելը: «Հսկայական հավատ կա, որ խորհուրդը նորից կպարի նրա երաժշտության տակ»:

Թարգմանիչ՝ Հակոբ Հակոբյան (Hakob Hakobyan) © Բոլոր իրավունքները պաշտպանված են:

LEAVE A REPLY

Please enter your comment!
Please enter your name here